ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΤΕ ΣΤΟ ΗΛ. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ SKYROSON.GR
Σάββατο, 22 Ιανουαρίου 2011
2ο Θερινό Σεμινάριο για το Ρεμπέτικο στη
«Το ρεμπέτικο τραγούδι, ως μία από τις βασικές
διαχρονικές συνιστώσες του αστικού λαϊκού μας πολιτισμού»
ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ
Επιμέλεια-Παραγωγή:
Focus on Health Ε.Π.Ε.
Ηλεκτρονική Σελιδοποίηση-Δημιουργικός Σχεδιασμός:
Multimedia Trend Ε.Π.Ε.
Σχεδιασμός εξωφύλλου: Κώστας Τρυφωνόπουλος
Το φωτογραφικό υλικό προέρχεται από τις εισηγήσεις των ομιλητών.
Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής
νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και τις διεθνείς
συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως άνευ γραπτής αδείας
του εκδότη η κατά οποιονδήποτε τρόπο ή οποιοδήποτε μέσο (ηλεκτρονικό, μηχανικό ή
άλλο) αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκμίσθωση ή δανεισμός,
μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή και η εν γένει
εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου.
3
Περιεχόμενα
Περιεχόμενα
Εισαγωγικό σημείωμα του οργανωτικού υπεύθυνου Γιώργου Μακρή. . . . . . . . . 5
Αναστασία Φαλτάιτς: Οι δραστηριότητες του Μουσείου Μάνου
και Αναστασίας Φαλτάιτς.. . . . . . . . . . . 7
Ελένη Κουκοβίνου: Η πολιτιστική παράδοση της Σκύρου. . . . . . . . . . . . . . . . 10
Μάνος Φαλτάιτς: Ένα επίμαχο θέμα: Ποιος είναι ο δημιουργός
των στίχων του «Χατζηκυριάκειου»;. . . . . . . . . 12
Νίκος Πολίτης: Το ελληνικό αστικό λαϊκό τραγούδι στον 19ο και
τον 20ο αιώνα: Προϊστορία, κατηγορίες, περιοδολόγηση, επιδράσεις
και εξέλιξη. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
Θόδωρος Βασιλείου: Η μουσική των Ελλήνων και οι κλάδοι της . . . . . . 30
Κώστας Τσόπελας: Κατασκευή μπουζουκιού. . . . . . . . . 33
«Ρεμπέτικο» το τραγούδι δύο πόλεων. Ντοκιμαντέρ της Nefin Dinη.. . . . . . . . 37
Σπύρος Γκούμας: «Οι αφανείς λαϊκοί μουσικοί». . . . . . . . . . . 39
Κατάλογος συμμετεχόντων . . . . . . . . . 49
5
Εισαγωγή
Εισαγωγή
Αγαπητοί φίλοι και φίλες
Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι ο κόσμος όλος και ιδιαίτερα η χώρα μας
περνούν μια μεγάλη κρίση, που μέχρι στιγμής δεν είχε εμφανιστεί σε όλη της
την έκταση και την ένταση στον αναπτυγμένο κόσμο. Πέρα από την γενικότε-
ρη οικονομική δυσπραγία, που εξαθλιώνει τους ασθενέστερους των συμπολιτών
μας, είμαστε μάρτυρες μιας αβάσταχτης και βάρβαρης έκπτωσης αξιών, σε όλους
τους τομείς της ζωής μας. Από τις απλές καθημερινές πράξεις μας μέχρι τις ανώ-
τερες εκφράσεις της κοινωνικοπολιτικής μας ζωής.
Η παρακμή και η σήψη έγιναν πλέον το αυτονόητο στη ζωή μας, σε μια προ-
σπάθεια «βίαιης» αποδοχής από μέρους μας ενός ιδιόμορφου κώδικα επικοι-
νωνίας, τον οποίο οι κοινωνικοπολιτικοί μας ταγοί, με την αμέριστη συμπα-
ράσταση των ποικίλων εκφράσεων ΜΜΕ, προσπαθούν να μας ενσωματώσουν
στη λογική μας.
Σε πείσμα των δύσκολων καιρών και της γενικότερης κατήφειας πραγματο-
ποιήσαμε το 2ο Σεμινάριο για το ρεμπέτικο και το λαϊκό μας τραγούδι (18-25
Ιουλίου 2010), βασισμένοι στην επιτυχία του πρώτου σεμιναρίου πέρσι στον ίδιο
φιλόξενο χώρο του λαογραφικού Μουσείου Μάνου και Αναστασίας Φαλτάιτς.
Η βασική μας επιδίωξη δεν ήταν ούτε θα είναι ποτέ η οικονομική επιτυχία της
προσπάθειάς μας. Για όλους εμάς, που συμμετέχουμε σ' αυτή την υπόθεση, άξο-
νας της προσπάθειάς μας είναι η ηθική ικανοποίηση, που βασίζεται στην κοινή
μας συναίνεση, ότι το κομμάτι αυτό του λαϊκού μας πολιτισμού που υπηρετεί
το ρεμπέτικο και γενικότερα το λαϊκό μας τραγούδι, δεν πρέπει να ξεχαστεί και
να εξοστρακιστεί από επικίνδυνους «ειδήμονες» και συμφέροντα. Επί πλέον, η
μετάδοση της αγάπης για τη μουσική μας παράδοση στους νεότερους είναι μια
από τις κυρίαρχες δυναμικές που μας όπλισαν με θάρρος και κουράγιο να συνε-
χίσουμε και αυτή τη δίσεκτη χρονιά.
Πιστεύω πως στη ζωή, υπάρχουν αξίες, οι οποίες βρίσκονται πολύ πιο μπρο-
στά από την ανταλλακτική δυνατότητα του χρήματος. Υπάρχουν αξίες που πρέ-
πει να αγωνίζεται και να προσπαθεί κανείς γι' αυτές, όπως είναι το λαϊκό μας
τραγούδι με τις καλλιτεχνικές και ηθικές του αξίες, όπως αυτές δημιουργήθηκαν
από τους άγνωστους και γνωστούς συντελεστές του στο πέρασμα των χρόνων.
Θα ήθελα εκ μέρους όλων όσων συνέβαλαν στην πραγματοποίηση του 2ου σεμι-
ναρίου να ευχαριστήσω όσους συμμετείχαν σε αυτό, είτε ως σπουδαστές του σεμι-
ναρίου, είτε ως συμμετέχοντες στις παράλληλες εκδηλώσεις και τις μουσικές μας
6
«Το ρεμπέτικο τραγούδι, ως μία από τις βασικές διαχρονικές συνιστώσες του αστικού λαϊκού μας πολιτισμού»
βραδιές στα ταβερνάκια της Σκύρου παίζοντας με τα όργανά τους και τραγουδώ-
ντας τα μουσικά διαμάντια που οι φίλοι μας από το παρελθόν, ο Μάρκος, ο Βασί-
λης, ο Γιάννης, η Μαρίκα, η Σωτηρία, η Ιωάννα, ο Απόστολος, ο Μανώλης ...; και
τόσοι άλλοι απλόχερα μας κληρονόμησαν.
Πολλές φορές μου έρχονται στο μυαλό αυτές οι μικρές μουσικές μας στιγμές
στα νησιώτικα ταβερνάκια σαν μια προσπάθεια επικοινωνίας, ανίχνευσης και μέ-
θεξης, με αλάνθαστο οδηγό τη λαϊκή μας μουσική.
Πιστεύω ότι προσεγγίζοντας την αστική λαϊκή μας μουσική νιώσαμε ένα κομ-
μάτι του πολιτισμού μας, συμμετέχοντας καθημερινά και ενεργά σ' αυτή την
προσπάθεια.
Είμαστε τυχεροί γιατί μαζί μας αυτή τη χρονιά ήταν ο Σπύρος Γκούμας, ένας
δεξιοτέχνης μουσικός με βαθειά γνώση του αντικειμένου της λαϊκής μας μουσι-
κής -και όχι μόνο-, ο οποίος όπως οι γνήσιοι καλλιτέχνες αντλεί, με τη βοήθεια
της τέχνης του, προσωπική στάση ζωής, ιδιαίτερα αυτή την κρίσιμη και θλιβερή
περίοδο της ζωής μας, δίνοντας ανάσες ομορφιάς και στη δική μας ζωή.
Είμαστε τυχεροί γιατί συνεργαζόμαστε, όπως και στο 1ο σεμινάριο, με δύο ανι-
διοτελείς και γενναιόδωρους ανθρώπους τον Μάνο και την Αναστασία που μας
διέθεσαν αφιλοκερδώς τους χώρους του λαογραφικού μουσείου.
Είμαστε τυχεροί γιατί οι άνθρωποι του Πνευματικού Κέντρου της Σκύρου και
οι Σκυριανοί πολίτες στήριξαν την προσπάθειά μας και ελπίζουμε ότι θα συνεχί-
σουν να την στηρίζουν και στο μέλλον.
Είμαστε τυχεροί γιατί τα μέλη του μουσικού σχήματος των «παραπεταμένων»
Φωτεινή Καράμπαμπα, Κώστας Τρυφωνόπουλος, Ρένα Στρούλιου και Γιώργος
Χαρατσής κατέβαλαν κάθε δυνατή προσπάθεια για να πραγματοποιηθεί το 2ο
σεμινάριο για το αστικό και λαϊκό μας τραγούδι.
Ένα ζεστό ευχαριστώ σε όλους
Ο Οργανωτικός Υπεύθυνος
Γιώργος Μακρής
ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΑΝ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑ ΚΑΤΩ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ:
http://www.teipir.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=147&Itemid=65
Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2008
ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ
Κυκλοφόρησε το νεο βιβλίο του Μάνου Φαλτάιτσς Νηπιακές Μνήμες Πολέμου
1940-1944.Δημοσιεύουμε τα προλογικά σημειώματα καθώς και δυο κεφάλαια του βιβλίου.
Όσον αφορά το νεο έργο του μεγάλου μύστη της εποχής μας θεωρώ ότι τα σχόλια περιτεύουν.
1940-1944.Δημοσιεύουμε τα προλογικά σημειώματα καθώς και δυο κεφάλαια του βιβλίου.
Όσον αφορά το νεο έργο του μεγάλου μύστη της εποχής μας θεωρώ ότι τα σχόλια περιτεύουν.
Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2008
Νηπιακές Μνήμες Πολέμου 1940-1944- ΚΥKΛΟΦΟΡΗΣΕ
Μάνος Φαλτάϊτς
Συλλεκτική Έκδοση
Βιγλατορία του Παλαιόπυργου
Σκύρος 2008
Κείμενα :
Μάνος Φαλτάϊτς
Εικονογράφηση:
Μάνος Φαλτάϊτς
Επιμέλεια ΄Εκδοσης:
Αναστασία Φαλτάϊτς
http://evia-blog.blogspot.com/
Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2008
Περιεχόμενα
1. Η καμπάνα της Παναγίας Μελικαρούς
2. Τα ΝΕΑ
3. Τάπε καλά- Τάπε καλά
4. Τα χάρτινα καραβάκια μου
5. Οι Ιταλοί καταλαμβάνουν τη Σκύρο
6. Ευφροσύνη Φραγκούλη
7. Το λυχνάρι της μανούς Αταπά
8. Συ καντήλα; Μπάπ
9. Το τρομπόνι του Φραγκούλη
10. Ε περ φάρε κόντο- τόντο
11. Στο περβόλι
12. Φίκι - Φίκι κι αέρα
13. Το σπαθί του Γριμάλδη
14. Καθαρά Τρίτη 1944- Γερμανοί κομάντος καταλαμβάνουν τη Σκύρο
15. Η θειά Λένη του Κωσταρέλου
2. Τα ΝΕΑ
3. Τάπε καλά- Τάπε καλά
4. Τα χάρτινα καραβάκια μου
5. Οι Ιταλοί καταλαμβάνουν τη Σκύρο
6. Ευφροσύνη Φραγκούλη
7. Το λυχνάρι της μανούς Αταπά
8. Συ καντήλα; Μπάπ
9. Το τρομπόνι του Φραγκούλη
10. Ε περ φάρε κόντο- τόντο
11. Στο περβόλι
12. Φίκι - Φίκι κι αέρα
13. Το σπαθί του Γριμάλδη
14. Καθαρά Τρίτη 1944- Γερμανοί κομάντος καταλαμβάνουν τη Σκύρο
15. Η θειά Λένη του Κωσταρέλου
Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2008
Προλογικά
Η Συλλογή διηγημάτων μου «Νηπιακές Μνήμες πολέμου 1940-1944», αναφέρονται σε πραγματικά γεγονότα που έζησα στα χρόνια της Γερμανοϊταλικής Κατοχής 1940-1944.
Δεν ήμουν τότε, κατά την πρώτη περίοδο του πολέμου, παρά ένα ούτε ακόμα τετράχρονο νήπιο.
Κι όμως, θυμάμαι εκείνα τα γεγονότα που σφραγίζουν με δύναμη και παντοτεινά τη μνήμη αυτών που τα έχουνε ζήσει, ανεξάρτητα ηλικίας.
Κι ίσως μάλιστα, σκέφτομαι αυτή τη στιγμή πως τα παιδιά, απ'; τη νηπιακή τους ηλικία ακόμα, έχουν την ικανότητα να θυμούνται με ολοφάνερη ένταση περιστατικά που χάραξαν δυνατά τη ζωή τους, καθώς τ'; αναπλάθουν συνέχεια κι εφ'; όρου ζωής σχεδόν κάθε μέρα στη μνήμη τους, και συζητούνε γι αυτά με τους μεγαλύτερους και συνομήλικούς τους, που έχουνε παρόμοιες
εμπειρίες.
Είναι γνωστό, ότι οι μνήμες της νηπιακής και παιδικής ηλικίας μας ζωντανεύουν, κατά ανεξήγητο τρόπο, όσο περνούνε τα χρόνια.
«Οι νηπιακές μου Μνήμες πολέμου», δίνουν ξεκάθαρα την εικόνα, το πώς ένοιωσα και έζησα απ'; τη δικιά μου πλευρά, την κοσμοϊστορική εκείνη περίοδο του πολέμου στην πατρίδα μου Σκύρο.
Μάνος Φαλτάϊτς
Τετάρτη 29 Οκτώβρη 2008
Βιγλατορία του Παλαιόπυργου, Σκύρος
Δεν ήμουν τότε, κατά την πρώτη περίοδο του πολέμου, παρά ένα ούτε ακόμα τετράχρονο νήπιο.
Κι όμως, θυμάμαι εκείνα τα γεγονότα που σφραγίζουν με δύναμη και παντοτεινά τη μνήμη αυτών που τα έχουνε ζήσει, ανεξάρτητα ηλικίας.
Κι ίσως μάλιστα, σκέφτομαι αυτή τη στιγμή πως τα παιδιά, απ'; τη νηπιακή τους ηλικία ακόμα, έχουν την ικανότητα να θυμούνται με ολοφάνερη ένταση περιστατικά που χάραξαν δυνατά τη ζωή τους, καθώς τ'; αναπλάθουν συνέχεια κι εφ'; όρου ζωής σχεδόν κάθε μέρα στη μνήμη τους, και συζητούνε γι αυτά με τους μεγαλύτερους και συνομήλικούς τους, που έχουνε παρόμοιες
εμπειρίες.
Είναι γνωστό, ότι οι μνήμες της νηπιακής και παιδικής ηλικίας μας ζωντανεύουν, κατά ανεξήγητο τρόπο, όσο περνούνε τα χρόνια.
«Οι νηπιακές μου Μνήμες πολέμου», δίνουν ξεκάθαρα την εικόνα, το πώς ένοιωσα και έζησα απ'; τη δικιά μου πλευρά, την κοσμοϊστορική εκείνη περίοδο του πολέμου στην πατρίδα μου Σκύρο.
Μάνος Φαλτάϊτς
Τετάρτη 29 Οκτώβρη 2008
Βιγλατορία του Παλαιόπυργου, Σκύρος
Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2008
«Νηπιακές Μνήμες πολέμου 1940-1944»
Οι «Νηπιακές Μνήμες πολέμου 1940-1944» του Μανουί ζωντανεύουν μια εποχή που την έχω ζήσει κι εγώ σαν παιδί κι αποτελεί το θεμέλιο, που πάνω του στεριώθηκε σ'; όλα τα επόμενα χρόνια που πέρασαν το οικοδόμημα του εγώ μου, όπως συμβαίνει συνειδητά ή υποσυνείδητα, μα πάντοτε ριζιμιά, σε κάθε άνθρωπο.
Οι δικές μου μνήμες εκείνης ακριβώς της περιόδου είναι παράλληλες, όπως τις εξιστορώ στις «Μαρτυρίες μου 1941-1945», που αποτελούν το Χρονικό των μαύρων χρόνων της Κατοχής και του εμφύλιου πολέμου, όπως τις έζησε ένα παιδί.
Από τούτη την άποψη, οι «Μαρτυρίες» μου είναι είναι ένα έργο παράλληλο με τις «Νηπιακές Μνήμες πολέμου» του Μανουί.
Το κλίμα όμως, των δυο αυτών χρονικά παράλληλων αναμνήσεων είναι διαφορετικό μεταξύ τους.
Βλέπω πως κάθε μια απ'; τις δυο αυτές Μαρτυρίες συμπληρώνει την άλλη, καθώς εικονογραφούν τα συνταρακτικά γεγονότα που συνέβησαν εκείνη την τραγική εποχή, ειδομένα από Ελληνόπουλα της νηπιακής και παιδικής ηλικίας, που οι Μαρτυρίες τους συμπληρώνουν το ιστορικό Χρονικό εκείνων των χρόνων.
Αναστασία Φαλτάϊτς
Πέμπτη 30 Οκτώβρη 2008
Βιγλατορία του Παλαιόπυργου, Σκύρος
Οι δικές μου μνήμες εκείνης ακριβώς της περιόδου είναι παράλληλες, όπως τις εξιστορώ στις «Μαρτυρίες μου 1941-1945», που αποτελούν το Χρονικό των μαύρων χρόνων της Κατοχής και του εμφύλιου πολέμου, όπως τις έζησε ένα παιδί.
Από τούτη την άποψη, οι «Μαρτυρίες» μου είναι είναι ένα έργο παράλληλο με τις «Νηπιακές Μνήμες πολέμου» του Μανουί.
Το κλίμα όμως, των δυο αυτών χρονικά παράλληλων αναμνήσεων είναι διαφορετικό μεταξύ τους.
Βλέπω πως κάθε μια απ'; τις δυο αυτές Μαρτυρίες συμπληρώνει την άλλη, καθώς εικονογραφούν τα συνταρακτικά γεγονότα που συνέβησαν εκείνη την τραγική εποχή, ειδομένα από Ελληνόπουλα της νηπιακής και παιδικής ηλικίας, που οι Μαρτυρίες τους συμπληρώνουν το ιστορικό Χρονικό εκείνων των χρόνων.
Αναστασία Φαλτάϊτς
Πέμπτη 30 Οκτώβρη 2008
Βιγλατορία του Παλαιόπυργου, Σκύρος
Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2008
Η καμπάνα της Παναγίας Μελικαρούς
28 Οκτωβρίου 1940
Αι πρώτες μου μνήμες είναι δεμένες
με τον ελληνοϊταλικόν πόλεμον
στα βουνά της Αλβανίας
Το πήραμε- Το πήραμε
Η πτώση του Αργυρόκαστρου
Η αλησμόνητη θειά Μαρία του Γιάννου
Η μεγάλη καμπάνα της Παναγίας Μελικαρούς μας, ραγίζει
Η μέγιστη ημέρα του ΟΧΙ στις 28 Οκτωβρίου 1940, με ευρήκε στην Σκύρο.
Αλλ'; εγώ, δεν θυμάμαι την κήρυξιν του πολέμου.
Η 28η Οκτωβρίου μένει σκοτεινή απολύτως στην μνήμην μου.
Πλην, μετά από λίγες μόλις ημέρες, αρχίζουν να καλπάζουνε ξαφνικά μνήμες με γεγονότα τούτης της ηρωικής εποχής.
Πρώτη μνήμη μου είναι οι έξαλλες κωδωνοκρουσίες όλων των εκκλησιών του Χωριού, με τις οποίες αυτός ο λαός άφηνε την χαράν να διεισδύει βαθιά στο μεδούλι του.
Διότι υπάρχουν χαρές και χαρές και μετριέται η δύναμις κι η ποιότητα κάθε μιάς και υπάρχουν χαρές, σαν κι αυτή για την οποία μιλάμε, που δεν ξεχνιούνται ποτέ.
Κι έρχονται πάντα στην μνήμη μας, μεταφέρουσες με την ίδιαν έντασιν κι ιερότητα εκείνας τας ανεπαναλήπτους στιγμάς όπου χαράζουνε την ζωήν σου.
Και τις θυμάσαι πανίσχυρα, κι ας πέρασαν χρόνοι πολλοί όπως τώρα, κοντά εξήντα χρόνια από τότε όπου συνέβησαν όσα σας λέγω.
Δεν είναι λοιπόν περίεργον πως οι νηπιακές μου μνήμες αρχίζουν με τούτο το γεγονός.
Ύστερα, ακολούθησαν κι άλλες πολλές και μοιάζει σαν αυτό το αγριότατον χτύπημα των καμπάνων της Σκύρου, να άνοιξε την οδόν της συνείδησης και συνειδητοποιημένης μου μνήμης.
Είχε συμβεί τω όντι κάτι μεγάλο. Κάτι το μέγιστον. Το ανεπανάληπτον. Το πολύ δυνατόν.
Δίπλα στο μητροπολιτικό ναό της Σκύρου, της Παναγίας Μελικαρούς, μια απλωσιά των χεριών μόνο απόσταση, ήτο το σπίτι της μάνας μου.
Αυτό που τώρα είναι το «Ρόδον».
Καθώς και τόσα άλλα σπίτια και μαγαζιά, και το μεγάλο λιοτρίβι λίγο πιο κάτω, ήτο καμωμένο προς τα τέλη του 19ου αιώνα από τον παππού της Κωνσταντίνο Μαλατέστα- Φραγκούλη και τα παιδιά του, τον πατέρα της Φραγκούλη και τα άλλα αδέρφια του.
Σε τούτο λοιπόν το σπίτι μας ευρήκε η μεγίστη ημέρα της νεωτέρας Ελληνικής ιστορίας, όπου ο Κυβερνήτης της Χώρας Ιωάννης Μεταξάς, εβροντοφώναξε ΟΧΙ στην χυδαία πρόταση του Ιταλού δικτάτορα Μουσολίνι να παραδώσει στους Ιταλούς την πατρίδα μας.
Εδώ ευρίσκεται η πρώτη σαφής μνήμη μου του Ελληνοϊταλικού πολέμου του 1940, από τες έξαλλες κωδωνοκρουσίες όλων των εκκλησιών του Χωριού.
Πάσα εκκλησία όπου διέθετε μίαν καμπάνα μικράν ή μεγάλη, είχε μετατραπεί εις φωλεάν και κέντρον ατελειώτων κωδωνοκρουσιών.
Τα παιδιά και οι νέοι της Σκύρου, είχαν μετατραπεί σε μέλη ομάδων αγρίων κωδωνοκρουστών, καθώς περίμενε εναγώνια ο ένας μετά τον άλλον να κρούσει την καμπάνα της εκκλησίας του, έστω για λίγο.
Πίσω του περίμεναν κι άλλοι κι άλλοι πολλοί, για να κάνουν το ίδιο.
Ως χρέος και συμβολή στην εμψύχωσιν των Ελλήνων.
Το ίδιο συνέβη εκείνη την μέρα παντού στην Ελλάδα.
Οι καμπάνες των εκκλησιών αντιπροσώπευαν την ψυχήν του λαού μας.
Το γεγονός οφείλετο στην πτώση του Αργυρόκαστρου από τα Ελληνικά στρατεύματα. Η νίκη αυτή των Ελλήνων υπήρξε μεγίστη και αποτέλεσε βασικόν σταθμόν της νικηφόρου πορείας των στρατευμάτων μας και στην ήττα των Ιταλών.
Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2008
Τάπε καλά- Τάπε καλά ο μπάρμπα Πλούταρχος
Το Δελτίο Ειδήσεων, άρχιζε με το περίφημο μουσικό σήμα, το «Λαγιαρνί», που στην πρωτεύουσαν οι βάναυσοι Αθηναίοι αποκαλούσαν «Ο Γαλατάς».
Τούτο το έξοχο μουσικότατον σήμα το θυμάμαι καλά εκείνας τας ημέρας να μεταδίδεται από το ράδιο της Πλατείας.
Συνεκεντρώνοντο λοιπόν την ώραν της μετάδοσης του δελτίου ειδήσεων από όλας τας ενορίας, τας γειτονιάς και τας συνοικίας της Σκύρου, οι πλέον μορφωμένοι εκ των κατοίκων. Διότι το καφενείον της Πλατείας, δεν το επισκέπτοντο χωρικοί.
Ούτε τσοπάνηδες, ουδέ γεωργοί, ούτε Κοχυλιανοί, ούτε τεχνίτες.
Αυτοί επήγαιναν στα δικά των τα καφενεία, ανάλογα με την κάστα στην οποίαν ανήκε καθένας, διότι το καστικόν σύστημα οργανώσεως των κατοίκων της Σκύρου, εξακολουθούσε να υπάρχει, να λειτουργεί και να ευρίσκεται εν απολύτω ισχύ μέχρι εκείνη την εποχή και δύο με τρεις δεκαετίες αργότερα.
Στην Πλατείαν θαμώνες ήσαν σχεδόν αποκλειστικά οι ανήκοντες στην Μεγάλη Στράτα και οι περί αυτούς.
Οι χωρικοί επήγαιναν εκεί μόνον εις τας εθνικάς εορτάς και κατά τους γάμους όπου εγένοντο πανδήμως χοροί, τες Απόκρεω και την Καθαράν Δευτέραν, ή στας προεκλογικάς συγκεντρώσεις όπου πήγαινε φαινομενικώς περίπατο η ταξική διάκρισις των κατοίκων και όλοι είχαν μίαν και μόνην ψήφον, Ποπολάροι και Αραβδόπετρα.
Τας υπολοίπους όμως ημέρας του χρόνου, τας καθημερινάς, δεν επήγαιναν να καθήσουν στο καφενείον της Πλατείας.
Ο τόπος ανήκε στην άρχουσαν Τάξιν και αι διακρίσεις αφορούσαν τότε και τους τόπους αναψυχής απολύτως και αυστηρότατα.
Δικαιούμενοι ας πούμε, να παρευρίσκονται στο καφενείον αυτό της Πλατείας, ήσαν και οι πάροικοι της παραλίας των Μαγαζιών.
Τα Μαγαζιά, ανήκαν από αιώνες στην άρχουσαν τάξιν.
Κρασαποθήκες με τεράστιες καρούτες παμπάλαιες, πατητήρια κρασιού και τσιπούρου, παλαιές αποθήκες εμπορευμάτων απ'; την εποχή της
Τουρκοκρατίας ακόμα, αποτελούσαν το κτιριακό συγκρότημα το οποίον ανήκε αποκλειστικά σε παλαιές αρχοντικές οικογένειες της Μεγάλης Στράτας.
Τώρα πια, τα Μαγαζιά ήταν καλοκαιρινό θέρετρο των οικογενειών αυτών.
Και εκεί είχαν συγκεντρωθεί και το καλοκαίρι που επέρασε, αρκετοί Σκυριανοί από τας Αθήνας μετά των οικογενειών των.
Όταν εκηρύχθη ο πόλεμος, πολλοί απ'; τον κόσμον αυτόν αποφάσισαν να παραμείνουν στην Σκύρο.
Και ως ήτο φυσικόν και επόμενον, είχαν ενδιαφέρον σφοδρόν να ακούνε καθημερινώς τας ειδήσεις.
Βέβαια, δεν μου φαίνεται πως τους έκαιγε και πάρα πολύ αυτό, εδώ που τα λέμε.
Διότι εάν έχεις κάψαν, ποιος σε σταματά να ανηφορίσεις με τεράστιες δρασκελιές τον ανήφορον απο Μαγαζιών και ανηφορίζων το Μελαγκόνι και διασχίζων την αρχαίαν συνοικίαν των Κοχυλαίων και ανερχόμενος δια της κυρίας οδού της διάσημης Αγοράς του Χωρίου, φθάσεις καταϊδρωμένος στην Πλατείαν της πόλεως προκειμένου να είσαι στην ώραν σου να ακούσεις τα Νέα;
Αλλά, όπως συνηθίζεται, οι κατοικοεδρεύοντες στο αριτοκρατικόν τούτο Μετόχιον του μεγάλου Πουέμπλο μας, της παραλίας των Μαγαζιών, αγαπούσαν την κολτσίνα και την πρέφαν πολύ, καθώς και το τάβλι.
Έχοντας δε κέντρον εξακουστόν και διάσημον με καταπληκτικόν κουμανταδόρον τον μπάρμπα Πλούταρχον, άνδρα απ'; όλους αγαπητόν και υπολογίσημον παρά τας ιδιορρυθμίας που είχε στα σερβιρίσματα των καφέδων επιβάλλων υπομονήν στους ανυπόμονους θεριακλήδες- ευκόλως δεν το κουνούσανε από κει για να μην χάσουνε την βολήν των.
Πλην, ήσαν και πατριώτες και ενδιαφέροντο, όπως και όλοι οι άλλοι οι Σκύριοι περί των τυχών του πολέμου.
Και ενοιάζοντο να ακούνε τα Νέα.
Και αγωνιούσαν με το τι γίνεται επάνω εκεί στα χιονισμένα βουνά της Βορείας Ηπείρου, όπου το κρύο εσάρωνε την νέαν γενεάν των Ελλήνων και τα παιδιά της Ελλάδος, επαθαίναν κρυοπαγήματα και σακατευόταν απ'; το ανελέητο θεριό του χειμώνα το κρύο.
Επομένως, ήθελαν να γνωρίζουν το τι γίνεται πάνω εκεί στης Πίνδου μας τες κορφές, όπως και όλοι οι υπόλοιπο Έλληνες.
Βαριά εν τούτοις η καλογερική.
Κάθε μέρα να ανηφορίζουν από Γιαλόν στο Χωριό;
Πάει πολύ.
Και ποιος θα ζεσταίνει τας καθέκλας του καφενείου του μπάρμπα Πλούταρχου;
Αφήνεις αυτάς τας πολυτίμους καρέκλας να πάθουν κρυοπαγήματα εκ του ψύχους;
Όχι ποτέ, όσον εξαρτάται από τους αναπαυόμενους επάνω των πισινούς μας.
Ευρέθη λοιπόν ως σωτήρια και δίκαια και έξυπνη και αποτελεσματικότατη λύσις, κάθε ημέραν να πηγαίνει και από είς της παροικίας των Μαγαζιών στην Πλατείαν.
Θα επήγαινε εις την ώραν του και θα ευρίσκετο τουλάχιστον πέντε λεπτά πριν αρχίσει να σημαίνει το μουσικόν σήμα του «Λαγιαρνί» για να πιάσει θέσιν στο καφενείον Ο ΠΑΝ του Μαντζουράνη Νικόλαου Μαντζουράνη.
Θα άκουγε τας ειδήσεις με προσοχήν.
Θα εκάθητο εκεί επ'; ολίγον σχολιάζων τας ειδήσεις και εμπεδώνων στον νούν του τα γεγονότα.
Θα ενημερώνετο επί των απόψεων των υπολοίπων ακροατών και φυσικά των επισημοτέρων των οποίων εβάρυνε η γνώμη των τότε.
Και εν γένει, θα ήτο απολύτως ενήμερος επί της πορείας και εξελίξεως των γεγονότων του μεγάλου ετούτου πολέμου.
Από ποιόν όμως να γίνει αρχή;
Ο είς εκοίταζε τους υπόλοιπους.
-Δεν πας εσύ αρχίζοντας από σήμερα;
-Δεν γίνεται.
-Θα πάω αύριο, σήμερα έχω δουλειά.
Τέλος πάντως κανείς δεν ευρέθηκεν εύχαιρος να πάει εκείνη την μέραν πάνω στην μεγάλην Πλατείαν της Πόλεως.
Βλέπετε αι εργασίες των ήσαν πολλές και σπουδαίες.
Και η κολτσίνα, έχει γλύκα μεγάλη η άτιμη.
Πού να παρατήσεις τέτοια παρέα και να ανυφορίζεις το Μελαγκόνι χειμώνα καιρόν;
Όμως παρ'; αυτά, δεν ήτο δυνατόν να παραμένουνε στο σκοτάδι όλοι τούτοι οι αξιόλογοι άνθρωποι.
Κάτι έπρεπε να γίνει αμέσως.
Τελικώς μετά από συμβούλιον προς επίλυσιν του ζητήματος όπου έγινεν, αποφασίσθη έν δίκαιον και ορθότατον μέτρον.
Να ορισθεί δια κλήρου, ποιος θα πηγαίνει επάνω στην Πόλιν εκάστην ημέραν προς ενημέρωσιν, παρακολουθών το Δελτίον Ειδήσεων. Και μετά, είχε την υποχρέωσιν να κατεβαίνει κάτω στα Μαγαζιά και να ενημερώνει λεπτομερώς με το νι και το σίγμα το τι έγινε και δεν έγινε.
Ούτω πως και η κολτσίνα δεν θα έχανε τη σειράν της, και αι καρέκλες θα ετηρούντο στην τακτικήν και κανονικήν των θερμοκρασίαν προκειμένου να μην πάθουν και αυτές κρυοπαγήματα και αναγκαστούν να κοπούν τα ποδάρια των, όπως συνέβαινε με τους Έλληνας στρατιώτες που πολεμούσαν στην Αλβανία.
Κλήρος λοιπόν κι όποιον πάρει ο Χάρος.
Έκαναν τα μαγικά των εννοείται τα ξόρκια και λέγαν ευχές και κατάρες, προκειμένου να επιρρεάσουν την τύχην και να απέλθει απ'; αυτούς το ποτήριον τούτο.
Ας έπεφτε εις άλλον ο κλήρος για σήμερα, και αύριον έχει ξανά ο Θεός. Κάποιος όμως θα την πλήρωνε όπως δήποτε εννοείται αυτή την ταλαιπωρίαν.
Και ο κλήρος έτυχε εκείνη την μέρα να πέσει στον μαγαζάτορα τον μπάρμπα Πλούταρχο.
Όλοι οι άλλοι ανάσαναν ως είναι ευνόητον και μάλιστα δεν το κρύψανε.
-Άντε Πλούταρχε γρήγορα να προλάβεις ν'; ακούσεις τα Νέα.
-Τι γίνεται;
-Νικούμε ή τάχουμε σκούρα;
-Σε ποιο σημείον ακριβώς ευρίσκεται τούτη την ώραν ο πόλεμος;
Ο Πλούταρχος, ήταν που ήταν στραβά τα καπάνια του, στραβομουτσούνιασε ακόμα πολύ περισσότερον.
Και άρχισε να υβρίζει την μοίραν του με ακατονόμαστες φράσεις.
-Βρε τη μαγκούφα!
-Σε μένα έπρεπε να πέσει τούτη την μέρα ο ψήφος;
Α, σιχτήρι κωλότυχη.
Αλλά, να αρνηθεί το μέγιστον τούτο καθήκον και να μην εκτελέσει το πατριωτικότατον έργον του, ήτο αδύνατον.
Ε, όπως και νάχε το πράγμα, κανείς δεν αμφισβητούσε τον πατριωτισμόν του.
Ήτο, όπως άλλωστε όλοι οι Σκυριανοί εκείνης της εποχής, φανατικός πατριώτης. Αυτό να λέγεται, και χωρίς καμιά ειρωνείαν και σχόλια.
Τι είχε να κάνει λοιπόν, σηκώθηκε κι έφυγε, με βαριά την καρδιά εννοείται, αλλά η αποστολή του θα εξετελείτο οπωσδήποτε, υπέθεταν οι υπόλοιποι τυχεράκηδες.
Εκάθηντο στο καφενείον του και επερίμεναν.
Η ώρα όμως που έπρεπε να είχεν επιστρέψει ο Πλούταρχος, έφτασε χωρίς να φανεί.
Όλοι είχαν αγωνίαν να ακούσουν τα Νέα.
Τας φρέσκας ειδήσεις εκ του μετώπου.
Η ώρα επέρνα.
Αλλά ο Πλούταρχος πού να φανεί.
Άρχισαν πλέον ν'; ανησυχούνε, όχι μόνον δια την τύχην και την πορείαν ολόκληρου του πολέμου αλλά και του ιδίου του φίλου των.
-Βρε τι νάπαθε ο Πλούταρχος και δεν εφάνει ακόμα;
-Μήπως έπαθε κάποιο κακό;
-Μήπως και του συνέβηκεν τίποτα;
Αλλά τα ερωτήματα παρέμεναν αναπάντητα.
Είχε πια από ώραν πολύ σκοτεινιάσει και έπρεπε να ληφθούνε έκτακτα μέτρα.
Θα πήγαιναν να ψάξουνε να τον βρούνε.
Το πράγμα δεν εσήκωνε καμίαν αναβολήν.
Αλλά καθώς ετοιμάζοντο να βγούν απ'; την πόρτα, νάσου και πέφτουν απάνω εις τον Πλούταρχον που εισήρχετο.
Με μάτια κοκκινισμένα και ολίγον γλαρά και τρεμοπαίζοντας εις το βάδισμα.
-Πού ήσουνα τόση ώρα βρε Πλούταρχε;
-Πού χάθεις;
- Τι έγινε και δεν κατέβηκες τόση ώρα να μας πεις τα Νέα;
- Τί είπε το Ράδιο;
Εκείνος, αισθανόμενος την ενοχήν του από την τόση μακρόχρονη καθυστέρηση και φοβούμενος και άλλας επιθέσεις των φίλων του και έτερας οχληράς ερωτήσεις, βιάστηκε ν'; απαντήσει καθησυχάζοντας την ομήγυριν:
-Τάπε καλά. -Τάπε καλά.
Τι είχε συμβεί;
Ο Πλούταρχος, αγαπούσε τον οίνον αλλά και ιδιαίτερα το ουζάκι.
Όπως οι περισσότεροι Σκυριανοί εκείνης της αλησμόνητης εποχής.
Οι άνθρωποι έπιναν τότε εν γένει, αλλά υπήρχαν και ορισμένοι οι οποίοι έπιναν κάτι πάρα πάνω απ'; ό,τι όλοι οι άλλοι μαζί.
Δεν λέω ότι εις αυτήν την ηρωικοτάτην ομοταξίαν ανήκε κι ο μπάρμπα Πλούταρχος, πάντως ήτο γενναίος στο κρασί και στο ούζο.
Και ανεβαίνοντας στο Χωριό, δεν έπαυε να περνά προηγουμένως από τα στέκια των φίλων του όπου επίναν κι αυτοί.
-Κάτσε Πλούταρχε να πιείς ένα ούζο.
Και ο Πλούταρχος καθότανε φυσικά, γιατί, πώς να προσβάλεις αρνούμενος τόσον σπάνιους και πιστότατους κι επιστήθιους φίλους;
Δεν γίνεται.
Και από παρέα σε παρέα και στέκι σε στέκι και ποτήρι σε ποτήρι, φυσικά ο Πλούταρχος δεν έφτασε ποτέ στην Πλατείαν της πόλεως και ουδέποτε
άκουσε εκείνη την μέραν τουλάχιστον τα πολεμικά ανακοινωθέντα και τας ειδήσεις εκ του μετώπου.
Αισθάνθηκε όμως καθώς είχε πια καπελώσει την μέραν η νύχτα, πως έπρεπε να κατεβεί στον Γιαλό.
Δεν τον έπαιρνε άλλο να παραμείνει στην πόλην.
Κάτι πήρε όμως τα αυτί του από όσους είχαν αμέσως ή έμμεσα πληροφορηθεί τας ειδήσεις εκ του Ραδιοφωνικού Δελτίου Ειδήσεων και απ'; ό,τι εφαίνετο, τα γεγονότα ήσαν υπέρ των Ελλήνων.
Η κατατρόπωσις των Ιταλών εξακολουθούσε αμείωτος.
Η νικηφόρος κραυγή των Ελλήνων «ΑΕΡΑ», επλανάτο επί των χιονισμένων βουνοκορφών της Βορείου Ηπείρου.
Η Ελλάς θα νικούσε στο τέλος.
Και αι μάχες εκείνης της μέρας επήγανε κατ'; ευχήν.
Χαρήτε τας νίκας σας Έλληνες.
Μπορείτε να παίζετε κολτσίνα και τάβλι αδούλωτοι.
Και να πίνετε το κρασί και τα ούζα σας χωρίς το βάρος της ήττας.
Ζήτω η αιωνία Ελλάς.
Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει, δεν την σκιάζει φοβέρα καμιά.
Δι όλα αυτά ήτο απολύτως σίγουρος ο μπάρμπα Πλούταρχος, καθώς κατηφόριζεν επί τέλους το Μελαγκόνι, αφού είχε περάσει την γειτονιάν των Κοχυλαίων και επλησίαζε πλέον στο αριστοκρατικόν καφενείον του που είχε το όνομα, Ο ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, όνομα το οποίον παρέμεινεν θρυλικόν και επί έτη πολλά μετά απ'; το επεισόδιον που σας είπα.
Τι χρειαζόταν ως εκ τούτου αι λεπτομέρειες;
Η αποστολή του εξετελέσθη.
Έφερεν τας ειδήσεις που έπρεπε στους θαμώνες του μαγαζιού του.
Κι επί πλέον αι ειδήσεις ήταν εξόχως ευχάριστες.
Οι Έλληνες ενικούσαν τους Ιταλούς.
Είχαμε νίκας κι εκείνην την μέραν στην Αλβανίαν.
Ως εκ τούτου, το ράδιον, Τάπε καλά. Τάπε καλά.
Τα άλλα, αι λεπτομέρειες, τα πολλά λόγια, για τον εκ φύσεως άλλωστε λιγομίλητον μπάρμπα Πλούταρχον, ήτανε φτώχεια.
-Τι Νέα μας φέρνεις Πλούταρχε;
-Τάπε καλά. Τάπε καλά.
Και η φράσις αυτή παρέμεινεν παροιμιώδης για έτη πολλά από εκείνην την ημέραν όπου συνέβη, μίαν των ημερών των δύο τελευταίων μηνών του 1940, ότε διεξήγετο σκληρός κι ανελέητος ο πόλεμος μεταξύ Ελλήνων και Ιταλών εισβολέων στα χιονισμένα και παγωμένα βουνά της Βορείου Ηπείρου.
Μάνος Φαλτάϊτς
26 Δεκεμβρίου 1998- Παλαιόπυργος- Σκύρος
Τούτο το έξοχο μουσικότατον σήμα το θυμάμαι καλά εκείνας τας ημέρας να μεταδίδεται από το ράδιο της Πλατείας.
Συνεκεντρώνοντο λοιπόν την ώραν της μετάδοσης του δελτίου ειδήσεων από όλας τας ενορίας, τας γειτονιάς και τας συνοικίας της Σκύρου, οι πλέον μορφωμένοι εκ των κατοίκων. Διότι το καφενείον της Πλατείας, δεν το επισκέπτοντο χωρικοί.
Ούτε τσοπάνηδες, ουδέ γεωργοί, ούτε Κοχυλιανοί, ούτε τεχνίτες.
Αυτοί επήγαιναν στα δικά των τα καφενεία, ανάλογα με την κάστα στην οποίαν ανήκε καθένας, διότι το καστικόν σύστημα οργανώσεως των κατοίκων της Σκύρου, εξακολουθούσε να υπάρχει, να λειτουργεί και να ευρίσκεται εν απολύτω ισχύ μέχρι εκείνη την εποχή και δύο με τρεις δεκαετίες αργότερα.
Στην Πλατείαν θαμώνες ήσαν σχεδόν αποκλειστικά οι ανήκοντες στην Μεγάλη Στράτα και οι περί αυτούς.
Οι χωρικοί επήγαιναν εκεί μόνον εις τας εθνικάς εορτάς και κατά τους γάμους όπου εγένοντο πανδήμως χοροί, τες Απόκρεω και την Καθαράν Δευτέραν, ή στας προεκλογικάς συγκεντρώσεις όπου πήγαινε φαινομενικώς περίπατο η ταξική διάκρισις των κατοίκων και όλοι είχαν μίαν και μόνην ψήφον, Ποπολάροι και Αραβδόπετρα.
Τας υπολοίπους όμως ημέρας του χρόνου, τας καθημερινάς, δεν επήγαιναν να καθήσουν στο καφενείον της Πλατείας.
Ο τόπος ανήκε στην άρχουσαν Τάξιν και αι διακρίσεις αφορούσαν τότε και τους τόπους αναψυχής απολύτως και αυστηρότατα.
Δικαιούμενοι ας πούμε, να παρευρίσκονται στο καφενείον αυτό της Πλατείας, ήσαν και οι πάροικοι της παραλίας των Μαγαζιών.
Τα Μαγαζιά, ανήκαν από αιώνες στην άρχουσαν τάξιν.
Κρασαποθήκες με τεράστιες καρούτες παμπάλαιες, πατητήρια κρασιού και τσιπούρου, παλαιές αποθήκες εμπορευμάτων απ'; την εποχή της
Τουρκοκρατίας ακόμα, αποτελούσαν το κτιριακό συγκρότημα το οποίον ανήκε αποκλειστικά σε παλαιές αρχοντικές οικογένειες της Μεγάλης Στράτας.
Τώρα πια, τα Μαγαζιά ήταν καλοκαιρινό θέρετρο των οικογενειών αυτών.
Και εκεί είχαν συγκεντρωθεί και το καλοκαίρι που επέρασε, αρκετοί Σκυριανοί από τας Αθήνας μετά των οικογενειών των.
Όταν εκηρύχθη ο πόλεμος, πολλοί απ'; τον κόσμον αυτόν αποφάσισαν να παραμείνουν στην Σκύρο.
Και ως ήτο φυσικόν και επόμενον, είχαν ενδιαφέρον σφοδρόν να ακούνε καθημερινώς τας ειδήσεις.
Βέβαια, δεν μου φαίνεται πως τους έκαιγε και πάρα πολύ αυτό, εδώ που τα λέμε.
Διότι εάν έχεις κάψαν, ποιος σε σταματά να ανηφορίσεις με τεράστιες δρασκελιές τον ανήφορον απο Μαγαζιών και ανηφορίζων το Μελαγκόνι και διασχίζων την αρχαίαν συνοικίαν των Κοχυλαίων και ανερχόμενος δια της κυρίας οδού της διάσημης Αγοράς του Χωρίου, φθάσεις καταϊδρωμένος στην Πλατείαν της πόλεως προκειμένου να είσαι στην ώραν σου να ακούσεις τα Νέα;
Αλλά, όπως συνηθίζεται, οι κατοικοεδρεύοντες στο αριτοκρατικόν τούτο Μετόχιον του μεγάλου Πουέμπλο μας, της παραλίας των Μαγαζιών, αγαπούσαν την κολτσίνα και την πρέφαν πολύ, καθώς και το τάβλι.
Έχοντας δε κέντρον εξακουστόν και διάσημον με καταπληκτικόν κουμανταδόρον τον μπάρμπα Πλούταρχον, άνδρα απ'; όλους αγαπητόν και υπολογίσημον παρά τας ιδιορρυθμίας που είχε στα σερβιρίσματα των καφέδων επιβάλλων υπομονήν στους ανυπόμονους θεριακλήδες- ευκόλως δεν το κουνούσανε από κει για να μην χάσουνε την βολήν των.
Πλην, ήσαν και πατριώτες και ενδιαφέροντο, όπως και όλοι οι άλλοι οι Σκύριοι περί των τυχών του πολέμου.
Και ενοιάζοντο να ακούνε τα Νέα.
Και αγωνιούσαν με το τι γίνεται επάνω εκεί στα χιονισμένα βουνά της Βορείας Ηπείρου, όπου το κρύο εσάρωνε την νέαν γενεάν των Ελλήνων και τα παιδιά της Ελλάδος, επαθαίναν κρυοπαγήματα και σακατευόταν απ'; το ανελέητο θεριό του χειμώνα το κρύο.
Επομένως, ήθελαν να γνωρίζουν το τι γίνεται πάνω εκεί στης Πίνδου μας τες κορφές, όπως και όλοι οι υπόλοιπο Έλληνες.
Βαριά εν τούτοις η καλογερική.
Κάθε μέρα να ανηφορίζουν από Γιαλόν στο Χωριό;
Πάει πολύ.
Και ποιος θα ζεσταίνει τας καθέκλας του καφενείου του μπάρμπα Πλούταρχου;
Αφήνεις αυτάς τας πολυτίμους καρέκλας να πάθουν κρυοπαγήματα εκ του ψύχους;
Όχι ποτέ, όσον εξαρτάται από τους αναπαυόμενους επάνω των πισινούς μας.
Ευρέθη λοιπόν ως σωτήρια και δίκαια και έξυπνη και αποτελεσματικότατη λύσις, κάθε ημέραν να πηγαίνει και από είς της παροικίας των Μαγαζιών στην Πλατείαν.
Θα επήγαινε εις την ώραν του και θα ευρίσκετο τουλάχιστον πέντε λεπτά πριν αρχίσει να σημαίνει το μουσικόν σήμα του «Λαγιαρνί» για να πιάσει θέσιν στο καφενείον Ο ΠΑΝ του Μαντζουράνη Νικόλαου Μαντζουράνη.
Θα άκουγε τας ειδήσεις με προσοχήν.
Θα εκάθητο εκεί επ'; ολίγον σχολιάζων τας ειδήσεις και εμπεδώνων στον νούν του τα γεγονότα.
Θα ενημερώνετο επί των απόψεων των υπολοίπων ακροατών και φυσικά των επισημοτέρων των οποίων εβάρυνε η γνώμη των τότε.
Και εν γένει, θα ήτο απολύτως ενήμερος επί της πορείας και εξελίξεως των γεγονότων του μεγάλου ετούτου πολέμου.
Από ποιόν όμως να γίνει αρχή;
Ο είς εκοίταζε τους υπόλοιπους.
-Δεν πας εσύ αρχίζοντας από σήμερα;
-Δεν γίνεται.
-Θα πάω αύριο, σήμερα έχω δουλειά.
Τέλος πάντως κανείς δεν ευρέθηκεν εύχαιρος να πάει εκείνη την μέραν πάνω στην μεγάλην Πλατείαν της Πόλεως.
Βλέπετε αι εργασίες των ήσαν πολλές και σπουδαίες.
Και η κολτσίνα, έχει γλύκα μεγάλη η άτιμη.
Πού να παρατήσεις τέτοια παρέα και να ανυφορίζεις το Μελαγκόνι χειμώνα καιρόν;
Όμως παρ'; αυτά, δεν ήτο δυνατόν να παραμένουνε στο σκοτάδι όλοι τούτοι οι αξιόλογοι άνθρωποι.
Κάτι έπρεπε να γίνει αμέσως.
Τελικώς μετά από συμβούλιον προς επίλυσιν του ζητήματος όπου έγινεν, αποφασίσθη έν δίκαιον και ορθότατον μέτρον.
Να ορισθεί δια κλήρου, ποιος θα πηγαίνει επάνω στην Πόλιν εκάστην ημέραν προς ενημέρωσιν, παρακολουθών το Δελτίον Ειδήσεων. Και μετά, είχε την υποχρέωσιν να κατεβαίνει κάτω στα Μαγαζιά και να ενημερώνει λεπτομερώς με το νι και το σίγμα το τι έγινε και δεν έγινε.
Ούτω πως και η κολτσίνα δεν θα έχανε τη σειράν της, και αι καρέκλες θα ετηρούντο στην τακτικήν και κανονικήν των θερμοκρασίαν προκειμένου να μην πάθουν και αυτές κρυοπαγήματα και αναγκαστούν να κοπούν τα ποδάρια των, όπως συνέβαινε με τους Έλληνας στρατιώτες που πολεμούσαν στην Αλβανία.
Κλήρος λοιπόν κι όποιον πάρει ο Χάρος.
Έκαναν τα μαγικά των εννοείται τα ξόρκια και λέγαν ευχές και κατάρες, προκειμένου να επιρρεάσουν την τύχην και να απέλθει απ'; αυτούς το ποτήριον τούτο.
Ας έπεφτε εις άλλον ο κλήρος για σήμερα, και αύριον έχει ξανά ο Θεός. Κάποιος όμως θα την πλήρωνε όπως δήποτε εννοείται αυτή την ταλαιπωρίαν.
Και ο κλήρος έτυχε εκείνη την μέρα να πέσει στον μαγαζάτορα τον μπάρμπα Πλούταρχο.
Όλοι οι άλλοι ανάσαναν ως είναι ευνόητον και μάλιστα δεν το κρύψανε.
-Άντε Πλούταρχε γρήγορα να προλάβεις ν'; ακούσεις τα Νέα.
-Τι γίνεται;
-Νικούμε ή τάχουμε σκούρα;
-Σε ποιο σημείον ακριβώς ευρίσκεται τούτη την ώραν ο πόλεμος;
Ο Πλούταρχος, ήταν που ήταν στραβά τα καπάνια του, στραβομουτσούνιασε ακόμα πολύ περισσότερον.
Και άρχισε να υβρίζει την μοίραν του με ακατονόμαστες φράσεις.
-Βρε τη μαγκούφα!
-Σε μένα έπρεπε να πέσει τούτη την μέρα ο ψήφος;
Α, σιχτήρι κωλότυχη.
Αλλά, να αρνηθεί το μέγιστον τούτο καθήκον και να μην εκτελέσει το πατριωτικότατον έργον του, ήτο αδύνατον.
Ε, όπως και νάχε το πράγμα, κανείς δεν αμφισβητούσε τον πατριωτισμόν του.
Ήτο, όπως άλλωστε όλοι οι Σκυριανοί εκείνης της εποχής, φανατικός πατριώτης. Αυτό να λέγεται, και χωρίς καμιά ειρωνείαν και σχόλια.
Τι είχε να κάνει λοιπόν, σηκώθηκε κι έφυγε, με βαριά την καρδιά εννοείται, αλλά η αποστολή του θα εξετελείτο οπωσδήποτε, υπέθεταν οι υπόλοιποι τυχεράκηδες.
Εκάθηντο στο καφενείον του και επερίμεναν.
Η ώρα όμως που έπρεπε να είχεν επιστρέψει ο Πλούταρχος, έφτασε χωρίς να φανεί.
Όλοι είχαν αγωνίαν να ακούσουν τα Νέα.
Τας φρέσκας ειδήσεις εκ του μετώπου.
Η ώρα επέρνα.
Αλλά ο Πλούταρχος πού να φανεί.
Άρχισαν πλέον ν'; ανησυχούνε, όχι μόνον δια την τύχην και την πορείαν ολόκληρου του πολέμου αλλά και του ιδίου του φίλου των.
-Βρε τι νάπαθε ο Πλούταρχος και δεν εφάνει ακόμα;
-Μήπως έπαθε κάποιο κακό;
-Μήπως και του συνέβηκεν τίποτα;
Αλλά τα ερωτήματα παρέμεναν αναπάντητα.
Είχε πια από ώραν πολύ σκοτεινιάσει και έπρεπε να ληφθούνε έκτακτα μέτρα.
Θα πήγαιναν να ψάξουνε να τον βρούνε.
Το πράγμα δεν εσήκωνε καμίαν αναβολήν.
Αλλά καθώς ετοιμάζοντο να βγούν απ'; την πόρτα, νάσου και πέφτουν απάνω εις τον Πλούταρχον που εισήρχετο.
Με μάτια κοκκινισμένα και ολίγον γλαρά και τρεμοπαίζοντας εις το βάδισμα.
-Πού ήσουνα τόση ώρα βρε Πλούταρχε;
-Πού χάθεις;
- Τι έγινε και δεν κατέβηκες τόση ώρα να μας πεις τα Νέα;
- Τί είπε το Ράδιο;
Εκείνος, αισθανόμενος την ενοχήν του από την τόση μακρόχρονη καθυστέρηση και φοβούμενος και άλλας επιθέσεις των φίλων του και έτερας οχληράς ερωτήσεις, βιάστηκε ν'; απαντήσει καθησυχάζοντας την ομήγυριν:
-Τάπε καλά. -Τάπε καλά.
Τι είχε συμβεί;
Ο Πλούταρχος, αγαπούσε τον οίνον αλλά και ιδιαίτερα το ουζάκι.
Όπως οι περισσότεροι Σκυριανοί εκείνης της αλησμόνητης εποχής.
Οι άνθρωποι έπιναν τότε εν γένει, αλλά υπήρχαν και ορισμένοι οι οποίοι έπιναν κάτι πάρα πάνω απ'; ό,τι όλοι οι άλλοι μαζί.
Δεν λέω ότι εις αυτήν την ηρωικοτάτην ομοταξίαν ανήκε κι ο μπάρμπα Πλούταρχος, πάντως ήτο γενναίος στο κρασί και στο ούζο.
Και ανεβαίνοντας στο Χωριό, δεν έπαυε να περνά προηγουμένως από τα στέκια των φίλων του όπου επίναν κι αυτοί.
-Κάτσε Πλούταρχε να πιείς ένα ούζο.
Και ο Πλούταρχος καθότανε φυσικά, γιατί, πώς να προσβάλεις αρνούμενος τόσον σπάνιους και πιστότατους κι επιστήθιους φίλους;
Δεν γίνεται.
Και από παρέα σε παρέα και στέκι σε στέκι και ποτήρι σε ποτήρι, φυσικά ο Πλούταρχος δεν έφτασε ποτέ στην Πλατείαν της πόλεως και ουδέποτε
άκουσε εκείνη την μέραν τουλάχιστον τα πολεμικά ανακοινωθέντα και τας ειδήσεις εκ του μετώπου.
Αισθάνθηκε όμως καθώς είχε πια καπελώσει την μέραν η νύχτα, πως έπρεπε να κατεβεί στον Γιαλό.
Δεν τον έπαιρνε άλλο να παραμείνει στην πόλην.
Κάτι πήρε όμως τα αυτί του από όσους είχαν αμέσως ή έμμεσα πληροφορηθεί τας ειδήσεις εκ του Ραδιοφωνικού Δελτίου Ειδήσεων και απ'; ό,τι εφαίνετο, τα γεγονότα ήσαν υπέρ των Ελλήνων.
Η κατατρόπωσις των Ιταλών εξακολουθούσε αμείωτος.
Η νικηφόρος κραυγή των Ελλήνων «ΑΕΡΑ», επλανάτο επί των χιονισμένων βουνοκορφών της Βορείου Ηπείρου.
Η Ελλάς θα νικούσε στο τέλος.
Και αι μάχες εκείνης της μέρας επήγανε κατ'; ευχήν.
Χαρήτε τας νίκας σας Έλληνες.
Μπορείτε να παίζετε κολτσίνα και τάβλι αδούλωτοι.
Και να πίνετε το κρασί και τα ούζα σας χωρίς το βάρος της ήττας.
Ζήτω η αιωνία Ελλάς.
Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει, δεν την σκιάζει φοβέρα καμιά.
Δι όλα αυτά ήτο απολύτως σίγουρος ο μπάρμπα Πλούταρχος, καθώς κατηφόριζεν επί τέλους το Μελαγκόνι, αφού είχε περάσει την γειτονιάν των Κοχυλαίων και επλησίαζε πλέον στο αριστοκρατικόν καφενείον του που είχε το όνομα, Ο ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, όνομα το οποίον παρέμεινεν θρυλικόν και επί έτη πολλά μετά απ'; το επεισόδιον που σας είπα.
Τι χρειαζόταν ως εκ τούτου αι λεπτομέρειες;
Η αποστολή του εξετελέσθη.
Έφερεν τας ειδήσεις που έπρεπε στους θαμώνες του μαγαζιού του.
Κι επί πλέον αι ειδήσεις ήταν εξόχως ευχάριστες.
Οι Έλληνες ενικούσαν τους Ιταλούς.
Είχαμε νίκας κι εκείνην την μέραν στην Αλβανίαν.
Ως εκ τούτου, το ράδιον, Τάπε καλά. Τάπε καλά.
Τα άλλα, αι λεπτομέρειες, τα πολλά λόγια, για τον εκ φύσεως άλλωστε λιγομίλητον μπάρμπα Πλούταρχον, ήτανε φτώχεια.
-Τι Νέα μας φέρνεις Πλούταρχε;
-Τάπε καλά. Τάπε καλά.
Και η φράσις αυτή παρέμεινεν παροιμιώδης για έτη πολλά από εκείνην την ημέραν όπου συνέβη, μίαν των ημερών των δύο τελευταίων μηνών του 1940, ότε διεξήγετο σκληρός κι ανελέητος ο πόλεμος μεταξύ Ελλήνων και Ιταλών εισβολέων στα χιονισμένα και παγωμένα βουνά της Βορείου Ηπείρου.
Μάνος Φαλτάϊτς
26 Δεκεμβρίου 1998- Παλαιόπυργος- Σκύρος
Σάββατο, 23 Αυγούστου 2008
ΑΝΤΙΗΛΙΑΚΑ
Προστασία από τις βλαβερές επιδράσεις της ηλιακής ακτινοβολίας
«Ο ήλιος ο ηλιάτορας ο πετροπαιχνιδιάτορας»
Οδ. Ελύτης
Το παιχνίδι με τον ήλιο είναι η μόνη ανέξοδη απόλαυση που έχει απομείνει στον άνθρωπο της σημερινής εξοντωτικής και ισοπεδωτικής κοινωνίας. Γι'; αυτό και το παιχνίδι αυτό, το χαίρονται με το παρα πάνω, ιδιαίτερα οι Έλληνες, τους θερινούς μήνες. Όμως η χαρά του ήλιου δεν είναι ακίνδυνη. Γιατί όπως λέει ο λαός μας, «ο ήλιος έχει και δόντια». Κι'; απ'; αυτό χρειάζεται να προστατευτούμε , αν δεν θέλουμε να ζημιωθεί η υγεία μας. Η προστασία από τις βλαβερές επιδράσεις της ηλιακής ακτινοβολίας, γίνεται κυρίως με τα αντηλιακά».
Η αντηλιακή κρέμα όταν εφαρμόζεται στο δέρμα, φτιάχνει ένα προστατευτικό κάλυμμα στην επιφάνειά του, το οποίο απορροφά τις επικίνδυνες ακτίνες του ήλιου και τις εμποδίζει να φτάσουν στα κατώτερα στρώματά του. Επειδή όλα τα αντηλιακά φίλτρα δεν προσφέρουν τον ίδιο βαθμό προστασίας, αναπτύχθηκε μια μέθοδος για να βαθμολογήσουμε την αποτελεσματικότητά τους, λέγεται «Δείκτης Αντηλιακής Προστασίας» ή SPF από τα αρχικά του Sun Protection Factor.
Σημαίνει για παράδειγμα, ότι αν χωρίς αντηλιακή προστασία, θα μπορούσατε να μείνετε στον ήλιο επί 30 λεπτά μέχρι να αρχίσει το δέρμα σας να παίρνει μια ελαφρά κοκκινίλα, αν χρησιμοποιήσετε ένα αντηλιακό φίλτρο με SPF 6, μπορείτε να μείνετε στον ήλιο για 6 φορές μεγαλύτερο διάστημα -;δηλαδή τρείς ώρες -; πρίν αρχίσετε να αποκτάτε αυτή την ελαφρά κοκκινίλα. Φυσικά ο χρόνος που χρειάζεται να μείνει στον ήλιο ένα άτομο πρίν εμφανισθεί η ελαφρά κοκκινίλα , φαίνεται ότι ποικίλλει από άτομο σε άτομο σε μεγάλο βαθμό και εξαρτάται και από την ώρα της ημέρας, την εποχή κι άλλους παράγοντες. Με το σύστημα αυτό βαθμολογίας (SPF), όσο μεγαλύτερος είναι ο δείκτης τόσο μεγαλύτερη είναι η προστασία.
Η προστασία που παρέχεται στο δέρμα από τα αντηλιακά, έχει αποδειχθεί από πρόσφατες μελέτες ότι είναι ελλιπής, κυρίως στην περίπτωση των μελανωμάτων και καρκίνου του δέρματος. Η εξήγηση πρέπει να αναζητηθεί στην κακή εφαρμογή και χρήση των αντηλιακών, στη διαρκώς αυξανόμενη έκθεση στον ήλιο, κυρίως των βιομηχανικών χωρών, και στα χαρακτηριστικά ορισμένων παλαιοτέρων αντηλιακών να μη προστατεύουν από την υπεριώδη ακτινοβολία UVA. Η ακτινοβολία αυτή δεν είναι ερυθρυματογόνος (δεν κάνει την κοκκινίλα που αναφέραμε στην αρχή) και έτσι δεν προκαλεί το γνωστό σήμα κινδύνου, δηλαδή το ηλιακό έγκαυμα. Εν τοιούτοις, εισχωρεί βαθιά στο δέρμα, προκαλώντας αλλοιώσεις τόσο στο δερματικό ιστό όσο και στα ίδια τα μόρια του DNA.
Τα τελευταία χρόνια η τεχνολογία μας προσφέρει τη νέα γενιά αντηλιακών με ισχυρή φωτοπροστασία και στη UVB και στη UVA ακτινοβολία. Μάλιστα τα νεότερα φίλτρα αντηλιακών διαθέτουν και μεγάλη φωτοσταθερότητα, δηλαδή εγγυώνται τους δείκτες προστασίας για μεγάλο χρονικό διάστημα σε πραγματικές συνθήκες χρήσης. Τελευταία υπάρχουν και αντηλιακά που αντανακλούν τις υπέρυθρες ακτίνες (IR).
Ο δείκτης αντηλιακής προστασίας (SPF) που αναφέραμε πιο πάνω, αναφέρεται κυρίως στο μήκος UVB. Σε ορισμένα αντηλιακά αναγράφεται και δείκτης UVA, που υπολογίζεται σύμφωνα με τη μελαγχόρηση από UVA και όχι με το προκαλούμενο ερύθημα , όπως συμβαίνει με τον SPF.
Η αξία των αντηλιακών με προστασία στη UVA ακτινοβολία φαίνεται και από τούτο: 1) η μελανίνη, που προστατεύει το δέρμα εμφανίζει μέγιστη απορρόφηση στη UVC και UVB ακτινοβολία , ενώ στη UVA η αποτελεσματικότητα της είναι περιορισμένη, 2)φαίνεται ότι η UVA 2 9320-340mm) έχει μεγαλύτερο ερυθηματογόνο αποτέλεσμα, ενώ η UVA 1 (340- 400 mm) εμφανίζει 10 φορές μεγαλύτερη καρκινογόνο δράση, 3) η ακτινοβολία UVA είναι σημαντική και από πλευράς δόσης, αφού συναντάται σε όλη τη διάρκεια της ημέρας, ενώ η UVB μόνο κατά τη διάρκεια των 4 ωρών του ηλιακού ζενίθ.
Γίνεται λοιπόν κατανοητό ότι η προστασία του δέρματος με αντηλιακό, πρέπει να γίνεται όχι μόνο από τις 11 μέχρι τις 3 όπως πιστεύαμε παλαιότερα, αλλα σε όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Τελειώνοντας θα αναφέρω 10 βασικούς κανόνες σωστής πρόληψης από τις βλαβερές επιδράσεις της ηλιακής ακτινοβολίας.
1. Να εκτίθεστε στον ήλιο προοδευτικά (όχι περισσότερο από ένα τέταρτο της ώρας στο πρώτο μπάνιο) και να φοράτε πάντοτε καπέλο και γυαλιά ηλίου. Ποτέ, όμως μην εκτίθεστε στον ήλιο περισσότερο από μια ώρα, ακόμα και αν φοράτε αντηλιακό.
2. Να αποφεύγετε την έκθεση στον ήλιο από τις 11 το πρωί έως τις 3 το απόγευμα όταν η ηλιακή ακτινοβολία έχει τη μεγαλύτερη ένταση.
3. Να είστε πάντοτε ντυμένοι όταν παίζετε ρακέτες.
4. Μη μένετε με τις ώρες ούτε μέσα στο νερό ούτε κάτω από την ομπρέλα, πεπεισμένοι ότι δεν μπορεί να σας βλάψει ο ήλιος. Μην ξεχνάτε ότι η ομπρέλα θαλάσσης ή πισίνας προφυλάσσει μόνο σε ποσοστό 15% από τον ήλιο ενώ το νερό της θάλασσας σε ποσοστό 5%.
5. Να χρησιμοποιείτε πάντοτε αντηλιακό με φίλτρα που να προστατεύει τόσο από την UVA όσο και από την UVB και να έχει δείκτη προστασίας πάνω από 15. Το αντηλιακό όμως δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο από τις 11 το πρωί μέχρι τις 3 το απόγευμα , όπως πιστεύαμε παλαιότερα, αλλά καθ'; όλη τη διάρκεια της ημέρας.
6. Να αποφεύγετε τη χρήση αρωμάτων αποσμητικών σαπουνιών και αρωματισμένων κρεμών πρίν από την ηλιοθεραπεία.
7. Να μην ξεχνάτε ότι η επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας στο δέρμα είναι συσσωρευτική και ότι η φωτοδερματίτιδα μπορεί να εμφανισθεί και στο 15ο μπάνιο.
8. Να διακόπτεται αμέσως τη χρήση αντηλιακού αν παρατηρήσετε κάποια αντίδραση στο δέρμα, όπως ερυθρότητα , αίσθημα κνησμού ή δυσφορίας, αίσθημα «τραβήγματος» του δέρματος, αίσθημα καύσης ή αν παρουσιάσετε φυσαλίδες ή εξάνθημα.
9. Να αποφύγετε τον ήλιο και το αντηλιακό και να αποτανθείτε αμέσως σε ένα γιατρό, αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε δερματικό πρόβλημα ή κάποια επιδερμική αλλαγή όπως δημιουργία φακίδων, ξηρότητα του δέρματος, εμφάνιση καφέ κηλίδων ή αλλαγή στο χρώμα κάποιοι σπίλου (ελιάς).
10. Να κάνετε πάντοτε μπάνιο με σαπούνι και νερό όταν επιστρέφετε από την πισίνα ή τη θάλασσα στο σπίτι και να ακολουθείτε με ευλάβεια τους κανόνες υγιεινής όπου και αν βρίσκεστε.
Γράφει ο Κ.Σγούρος Δερματολόγος
Σάββατο, 23 Αυγούστου 2008
ΕΝΑΣ ΑΠΕΡΑΝΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
ΕΝΑΣ ΑΠΕΡΑΝΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ ΝΑ ΤΟΝ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕΤΕ
Ο οποιοσδήποτε άνθρωπος μπορεί κάποτε να βάλει μια μάσκα και να κοιτάξει κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Το μοναδικό θέαμα που θα αποκαλυφθεί στα κατάπληκτα μάτια του, θα τον παροτρύνει να αποζητήσει τη ζωή του βυθού. Και όταν γυρίσει στην επιφάνεια, ύστερα από την πρώτη αυτόνομη κατάδυσή του, θα έχει καταλάβει ότι τίποτε στον κόσμο δεν είναι ωραιότερο. Ούτε τα σκιερά δάση, ούτε οι ψηλές βουνοκορφές, ούτε οι αφρισμένοι καταρράκτες, ούτε η ξανθιά έρημος, ούτε ο φθινοπωρινός ουρανός. Μια μόνη επιθυμία θα τον βασανίζει: Πότε να καταδυθεί πάλι ...; ...;.
Ο Ιούλιος Βέρν στο μυθιστόρημά του «Από τη Γή στη Σελήνη» περιγράφει παραστατικά τις αντιδράσεις και τα αισθήματα μιας ομάδας ανθρώπων, που κλεισμένοι μέσα σ'; ένα γιγαντιαίο βλήμα βρέθηκαν ελεύθεροι από την επίδραση της βαρύτητας. Αυτή την έλλειψη της βαρύτητας την ένιωσαν στην πραγματικότητα πλέον, οι αστροναύτες μέσα στους δορυφόρους και στα διαστημόπλοια. Αλλά πολύ πρίν από αυτούς, τη χαρά της ελεύθερης κινήσεως προς όλες τις διαστάσεις του χώρου την ένιωσαν οι αυτοδύτες. Φυσικά όχι στον αέρα, αλλα σε ένα περιβάλλον άπειρα μαγευτικό, στη θάλασσα. Που όταν αφήσουν την επιφάνεια και βυθιστούν στον περίεργο κόσμο του οποίου οι κάτοικοι αναπνέουν, ζούν και κινούνται μέσα στο υγρό στοιχείο σχεδιάζοντας τροχιές που μιμούνται την κίνηση των πουλιών στον αέρα, ζούν σε ένα άλλο κόσμο- πάνω στον ίδιο πλανήτη -; που ο άνθρωπος ανακαλύπτει καταδυόμενος στο μαγευτικό αυτό περιβάλλον. Και εκεί προσπαθεί με αστείες κινήσεις, που μέσα στην υπεροψία του θεωρεί κομψές, να μιμηθεί τη θεία κίνηση και συμπεριφορά των υποβρυχίων κατοίκων του.
Εντελώς άνετα, οι αυτοδύτες περιπλανιούνται μέσα στη γαλανή μάζα του νερού και ανακαλύπτουν έκθαμβοι ότι η θάλασσα δεν είναι η μυστηριώδης και ζοφερή εκείνη περιοχή των παραμυθιών και των θρύλων, όπου ζούν απαίσια τέρατα και παραμονεύουν τρομεροί κίνδυνοι. Διαπίστωσαν ότι είναι ένας φανταστικά όμορφος κόσμος, με συναρπαστικό ενδιαφέρον και κινδύνους μικρότερους από αυτούς που απειλούν την καθημερινή ζωή μέσα στο σύγχρονο πολιτισμό. Ίσως όμως η κατάδυση δεν είναι μια απλή ευχάριστη διείσδυση μέσω της λεπτής φλούδας που ονομάζεται «επιφάνεια» σ'; ένα άλλο μαγευτικό κόσμο. Έχει και μια άλλη πλευρά, αυτή των αμείλικτων φυσικών νόμων και αριθμών. Οι μόνιμοι κάτοικοι του βυθού ανταποκρίνονται σ'; αυτούς με τη σοφία που τους έχει εξοπλίσει η ίδια η φύση. Ο άνθρωπος όμως πρέπει να μάθει όσα η φύση δεν του έμαθε. Με τη γνώση, τη λογική και τη συνεχώς εμ πλουτιζόμενη εμπειρία του, θα μπορέσει να εξερευνήσει τον τόσο κοντινό και συγχρόνως τόσο άγνωστο κόσμο του βυθού.
Βέβαια, ο γοητευτικός αυτός κόσμος διαφέρει, όπως είπαμε, από το φυσικό περιβάλλον του ανθρώπου και για να μπορέσει κανείς να κινηθεί άνετα και ακίνδυνα μέσα σ'; αυτόν, θα πρέπει να εκπαιδευτεί σ'; ένα νέο τρόπο ζωής, όπου κυριαρχούν κανόνες και νόμοι ολότελα διαφορετικοί. Στο επόμενο τεύχος μας και με τη βοήθεια του κυρίου Γκιούση, «προπονητή και εκπαιδευτή Α'; κατηγορίας Αυτοδυτών και Τεχνικής Κολύμβησης», θα αναλύσουμε αυτούς τους κανόνες και τους νόμους, μα πρίν περάσουμε σ'; αυτό, θα θέλαμε όπως επιβάλλεται για κάθε νέα αρχή μιας έκδοσης, να αρχίζαμε από την ιστορία της κατάδυσης.
Ο άνθρωπος από τους αρχαιοτάτους χρόνους ένιωθε την ανάγκη να γνωρίσει τον υποβρύχιο κόσμο. Επί χιλιάδες χρόνια προσπαθούσε να εισχωρήσει βαθιά στη θάλασσα και να κινηθεί στη μάζα της με άνεση και ελευθερία. Δεν το πέτυχε, παρά στα τελευταία χρόνια του αιώνα μας.
Ο ενθουσιασμός των καταδύσεων, άρχισε να κυριαρχεί στις μεσογειακές χώρες από το 1932, όταν μερικοί Ιάπωνες κυνηγοί μαργαριταριών επισκέφτηκαν την Ιταλία. Αυτοί ενέπνευσαν αρκετούς ψύχραιμους ανθρώπους, οι οποίοι οργάνωσαν μικρές ομάδες, κατασκεύασαν υποβρύχια όπλα και άρχισαν τις καταδύσεις ψαρεύοντας και εξερευνώντας. Εν τω μεταξύ το 1920 ο Υποπλοίαρχος του Γαλλικού Ναυτικού Καρλύ είχε εφεύρει τα πτερύγια κολυμβήσεως τα οποία τελειοποίησε ο ίδιος το 1935. Αυτά αύξησαν την ταχύτητα και την ευκινησία αυτών που τα χρησιμοποιούσαν.
Από τότε, θαρραλέοι και πρωτοπόροι άνδρες, όπως ο Ζακ Κουστώ, ο Ντυμά, ο Χανς Χας κ.α. έκαναν σπουδαία άλματα για την κατάκτηση των βυθών. Με νέου τύπου καταδυτικές συσκευές και εξαρτήματα τελειοποίησαν την τεχνική των καταδύσεων και άρχισαν να εξερευνούν μεθοδικά τον υποβρύχιο κόσμο. Τα βιβλία που έγραψαν, συνάρπασαν τους επιστήμονες για νέες ανακαλύψεις και παρότρυναν εκατομμύρια ενθουσιώδεις ανθρώπους να γνωρίσουν το εκπληκτικό περιβάλλον του βυθού. Σ'; αυτό συνετέλεσαν αφάνταστα και οι άθλοι των βατραχανθρώπων του Αμερικανικού ναυτικού, του Ιταλικού και Αγγλικού κατά τη διάρκεια του τελευταίου μεγάλου πολέμου. Σπουδαίος παράγοντας για τη γρήγορη ανάπτυξη των καταδύσεων υπήρξε και η τελειοποίηση του καταδυτικού υλικού. Αποφασιστική ήταν ακόμη η επίδραση που είχαν οι διάφορες κινηματογραφικές ταινίες, όπως το «κυνήγι του βυθού», «ο κόσμος της σιωπής», «οι βατραχάνθρωποι», «20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα» κ.α. καθώς και οι συναρπαστικές δημοσιεύσεις σε περιοδικά και εφημερίδες. Πρίν φτάσει όμως ο άνθρωπος σ'; αυτό το σημείο προόδου έπρεπε να εργαστεί επί αιώνες με φαντασία και επιμονή για να επιλύσει τα δύσκολα προβλήματα του υγρού στοιχείου που όμοιά τους παρουσιάζονται στην κατάκτηση του διαστήματος.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΙΟΥΣΗΣ
Τετάρτη, 20 Αυγούστου 2008
Τα θρησκευτικά πανηγύρια
Από τον Μάνο Φαλτάιτς
Τα θρησκευτικά πανηγύρια, αποτελούν ζωντανές παρουσίες από το πατροπαράδοτο Σκυριανό παρελθόν. Οι Σκυριανοί συνεχίζουν την μακραίωνη παράδοση της συσσωμάτωσής τους σε θρησκευτικά αδελφάτα, που είναι οργανωμένα για τη λατρεία ενός αγίου, ή άλλου τιμώμενου προσώπου ή συμβόλου του Χριστιανισμού. Το κυριότερο έργο των αδελφάτων, είναι η οργάνωση του πανηγυριού στη μνήμη αυτού που είναι οργανωμένη η εκκλησία. Τα πανηγύρια γίνονται με μεγάλη συμμετοχή πιστών και ακολουθεί ολονύκτιο γλέντι. Κυριότερα είναι,(εκτός από του προστάτη του νησιού Αγίου Γεωργίου που την ευθύνη της οργάνωσης του την έχει η ίδια η μονή),του Αγίου Μάμα(2 Σεπτεμβρίου),προστάτη των τσοπάνηδων και των κοπαδιών. Ακολουθούν του Αγίου Παντελεήμονα (στο Μάρμαρο και το Τραχύ), του Αϊ Γιάννη, της Παναγίας, του Αγίου Αρτεμίου, του Αγίου Δημητρίου κ.λ.π. Στα πανηγύρια αυτά, βλέπει κανείς ακόμα την ιδιόμορφη θρησκευτικότητα των Σκυριανών, που ξέρουν να συνταιριάζουν τη θρησκευτική τους ευλάβεια με τις κοσμικές χαρούμενες εκδηλώσεις και που κατόρθωσαν να μετατρέψουν τη θρησκεία της περισυλλογής και του ασκητισμού, σε ένα μοναδικό μέσο ξεκούρασης και γλεντιού.
Τετάρτη, 20 Αυγούστου 2008
ΟΙ ΣΥΝΟΙΚΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ
Ο οικισμός της Σκύρου διαρθρώνεται από τρείς συνοικίες οι οποίες είχαν σχηματιστεί με βάσης τις κοινωνικές τάξεις του νησιού.
Κοντά στο Κάστρο έμενε η άρχουσα τάξη του νησιού .Ιδιοκτήτες μεγάλων χωραφιών, και χορτονομών. Τα εισοδήματα τους προέρχονταν από τα ενοικιαστήρια των εκτάσεων αυτών σε κολλήγους.
Ο κεντρικός πεζόδρομος της γειτονιάς λέγεται Μεγάλη Στράτα και η εκκλησιά των αρχόντων Αρχοντοπαναγιά.Λίγο πιο κάτω η συνοικία των κτηνοτρόφων , της δεύτερης κοινωνικής τάξης του νησιού.
Τρίτη σε σειρά συνοικία και κοινωνική τάξη ,οι γεωργοί. Κάτοχοι μικρού κλήρου ή απλώς
κολλήγοι των αρχόντων .
Τρίτη, 19 Αυγούστου 2008
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΛΕΞΙΟΥ
Την Δευτέρα 18-8 παρουσιάστηκε στην αίθουσα Γυμνασίου-Λυκείου Σκύρου το βιβλίο του συγγραφέα Δημήτρη Αλεξίου ΠΙΚΡΑ ΚΕΡΑΣΙΑ
Τρίτη, 19 Αυγούστου 2008
ΠΙΚΡΑ ΚΕΡΑΣΙΑ 1
ΠΙΚΡΑ ΚΕΡΑΣΙΑ 1
Τρίτη, 19 Αυγούστου 2008
ΠΙΚΡΑ ΚΕΡΑΣΙΑ 2
ΠΙΚΡΑ ΚΕΡΑΣΙΑ 2
Τρίτη, 19 Αυγούστου 2008
Fly off and find yourself in Skiros
Two weeks of yoga -; and more -; in the Aegean. Sounds like heaven? It is, if you ask Clive Leighton.
Born of the sea-nymph Thetis by the mortal King Peleus, and hidden as a girl on Skiros until Odysseus discovers him, Achilles becomes the Greeks'; greatest warrior at Troy. But he goes on to take an arrow in the heel in battle, and dies. Maybe the Greek god should have stayed on Skiros.
I did, for two weeks. And it was good; very good indeed. This is a magical, ancient isle, set like a precious stone in the Aegean, 100-odd miles north-east of Athens, the largest island in the Sporades.
It is a beguiling, safe place to reconnect with yourself. So, let';s get the clichιs about Skyros holistic holidays out of the way first: life changing; a spiritual awakening; a starting point on the road to Damascus, a moment in time to discover your fields of possibility . . . A Skyros holiday can be all of those, and much more. It';s your choice.
On a journey of self discovery? Want to find new, like-minded friends? Or maybe you simply want to practise a yogic lifestyle for a week or two with interesting companions in the beautiful Aegean.
Skyros Holidays started in 1979 and is still the world';s leading alternative holiday company. It claims the holistic tag because it offers choice to the whole you.
Locally-sourced fresh vegetarian food, nearby beaches and walks take care of the body; writers'; courses (Joyce Dunbar and DM Thomas took workshops during my stay) and a free-form Making Sense course with Gaie Houston catered for the mind.
And daily yoga -; run by David, a goliath of an American, hewn from Colorado rock -; released the body and took care of the spirit.
You can mix and match your courses, work hard, or drop out to relax if you wish.
I chose a course called Moving Mindfully -; a unique blend of yoga, Pilates, Alexander technique, t';ai chi, and dance. Sounds complex? Judy Hammond made it simple -; and fun.
After years chained at work to an Apple Mac I have granite instead of muscle running through the neck, shoulders and back, despite a decade and more of yoga. Judy';s work was so profound that I chose to do a second week. And I';m still feeling the benefit.
Skyros Centre, where I stayed, is perched at the top of the island';s only major centre of civilisation.
A spectacular hill town with cubist, whitewashed houses which cling precariously to the rockface, it is capped by the 10th century monastery of Saint George, which sits on the remains of a 5th century BC acropolis.
My easyJet flight from Luton ended with an overnight stay at the Dorian Inn Hotel in Athens whose rooftop bar offers the most breathtaking evening view. The Acropolis, defending the city with the Parthenon towering above, lies bathed in floodlight, backlit by the Hellenic stars. A coach transfer, followed by two ferry crossings across the blue Aegean, brings you to Skiros . The brief walk up the ancient cobbled main street gives the impression of a cutesy tourist trap, a charming one-donkey village.
It';s not.
This is a real working village with real working people. Meandering about the village in the coming days -; and finding myself constantly lost in the endless alleyways -; was a joy.
Children play in the narrow, cobbled streets, cats pad gingerly from alley to alley and the distant sound of donkeys braying and goat herds at work drifts in and out on the cooling breeze.
This is an isle of great peace and high energy -; and maybe, just maybe, personal transformation.
I am writing this piece on a balcony, ten metres from the open door to a beautiful whitewashed Greek Orthodox church.
The bells of churches across the hillside are calling the faithful to prayer and the rich, bass intoning of a priest, followed by a tenor colleague, is drifting into the late afternoon sunshine.
If you can';t find your inner peace here, you may struggle to find it anywhere.
First night, I ambled along the beach, a pleasant ten minute stroll away. After paddling to the small harbour with fishing boats bobbing in the green, evening waters I turned to look back at the town.
High above me rose a giant Cezanne: green and brown gashes formed the hill and clifftop, with rapidly-worked white and grey dabs suggesting the homes, tumbling crazily towards the shore.
So, that';s the place; what about the people?
I rubbed shoulders with retired teachers, psychotherapists, social workers, an 80s pop star, three lawyers, an astrologer, two shiatsu practitioners, an accountant, a graphic artist, an ex-dancer and backing singer, a violinist, fashion designer and a publishing executive. And many more.
There are less entertaining people to spend time with in a fabulous setting. And yet, they are just ordinary people on an extraordinary mission. There is a cosmopolitan feel, too. I was among mainly Brits but there were also South Africans, Irish, a Kiwi, a German, an Argentine and a Canadian......
Profile
Γ M
Ημερολόγιο
| Μάιος 2012 | ||||||
| Κ | Δ | Τ | Τ | Π | Π | Σ |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | ||
Tags
σκύρος αντιηλιακά skyros skiros σκυριανα νεα molos skyros diving σκιροσ σκυροσ καταδυσεισ σκυρου σκυρο σκυριανα θεματα οδηγος σκυρου περιοδικο σκυρου life skyros skyros quide σκυριανος σκυριανη τεχνες σκυρου καταδυσεις σκυρου απαντα σκυρου διακοπεσ σκυροσ ηλιοσ ελλαδασ διακοπεσ ελλαδα αγαλιπα agalipa paralies skyrou paralies skirou παραλιεσ σκυρου magazia linaria kalamitsa ekdromes skyros skyros center skyros island skiros island skyros aisland skyros aegean skyros driving inskyros onskyros skyros portal skyros holidays skyros visit skyros special skyros beaches skyros blog skyros place skyros hotel skyros circuit skyros shop skyros spirit skyros enents skyros evens πικρα κερασια δημητρησ αλεξιου σκυριανοσ συγγραφεασ οικισμοσ σκυρου skyros magazine ηλιακη ακτινοβολια δερματικεσ παθησεισ Αταξινόμητα
Αρχείο
- Ιανουάριος 2011 (1)
- Νοέμβριος 2008 (7)
- Αύγουστος 2008 (23)
Αναζήτηση
Σύνδεσμοι
ΛΑΙΚΗ ΤΕΧΝΗ
RSS: 
Powered by pathfinder blogs